Dứa gai hay còn gọi là dứa dại, dứa gỗ…là một vị thuốc quý trong y học. Dứa gai thường được trồng làm thức ăn cho bò hoặc lấy lá làm chiếu, dệt thổ cẩm.. Ngoài những công dụng đó, khoa học đã chứng minh cây dứa gai còn có công dụng chữa bệnh gan và thận rất hiệu quả. Sau đây là một số bài thuốc chữa bệnh gan, thận từ cây dứa gai.

Chữa được một số bệnh về thận như:

  • Sỏi thận: hái khoảng 10 đọt dứa non của cây dứa gai, 10g đường phèn, 30g cỏ bợ và 20g ngải cứu, đem rửa sạch, thái nhỏ, đâm nát rồi lấy nước uống.
  • Tiểu rắt: rễ cây cỏ gừng 20g, 20g đọt dứa gai, đun sôi lấy nước uống.

Quả dứa gai dùng để chữa một số bệnh về gan như:

  • Viêm gan mãn tính: 100g quả của cây dứa gai, 50g cây chó đẻ, nấu lấy nước uống.
  • Xơ gan, cổ trướng: dứa 200g dứa gai, ráy gai 200g, rễ cỏ xước, vỏ cây quao nước, lá trâm bầu, lá cối xay, vỏ cây vọng cách, cỏ tranh, mỗi loại 50g. Thái nhỏ, phơi khô, đun sôi với 500ml nước còn lại 100ml chia ra uống trong ngày.

Theo đông y, lá dứa dại có vị đắng cay, thơm, có tác dụng sát khuẩn, hạ nhiệt làm long đờm, lợi niệu. Rễ dứa dại được sử dụng làm thuốc nhiều hơn, có vị ngọt nhạt, tính mát, công hiệu lương huyết, lợi tiểu, tiêu độc, trừ đàm, phát hãn (ra mồ hôi), nên dùng trị cảm mạo, phát sốt, viêm thận, thủy thũng, viêm đường tiết niệu, viêm gan, xơ gan cổ trướng, viêm kết mạc mắt. Ngoài ra còn dùng quả dứa dại trị lỵ, ho, hạt quả trị viêm tinh hoàn hay trĩ…

Cây và quả dứa dại

Cây và quả dứa dại

Dứa dại tên khác là dứa gai, dứa gỗ… là một cây nhỏ, cao 1-2m. Thân có rễ phụ dài. Lá mọc tập trung ở ngọn, hình dải hẹp, cứng, mép và gân giữa có gai cứng. Cụm hoa gồm hoa đực và hoa cái. Quả to khi chín màu vàng. Nhiều bộ phận của cây dứa dại được sử dụng làm thuốc theo kinh nghiệm dân gian:

Rễ: thu hái quanh năm. Loại rễ non chưa bám đất càng tốt, đào về rửa sạch, thái mỏng, phơi khô. Khi dùng lấy 8g rễ (nướng qua) phối hợp với vỏ cây đại (sao vàng), rễ si, rễ cau non, hương nhu, tía tô, hoắc hương đều 8g, hậu phác 12g tất cả thái nhỏ; sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần, chữa phù thũng.

Bệnh viện Ba Vì (Hà Tây cũ) đã chữa chứng tiểu rắt, tiểu ít, nước tiểu vàng đục, phù thận bằng bài thuốc kinh nghiệm sau: Rễ dứa dại 200g, râu ngô 150g, củ sả 50g, trấu gạo nếp (sao thơm) 50g, nõn tre 25g, cam thảo dây 25g. Tất cả nấu với 2 lít nước cho sôi kỹ trong 30 phút, đem lọc, thêm đường, uống trong ngày. Người lớn mỗi lần 200 – 300ml; trẻ em 100 – 150ml. Ngày 2-3 lần. Một đợt điều trị 5 ngày. Nghỉ 3 ngày rồi tiếp tục đợt nữa cho khỏi hẳn.

Đọt non: Thu hái vào mùa xuân, dùng tươi hay sấy khô, được dùng trong những trường hợp sau:

1. Chữa sỏi thận: Đọt non dứa dại 20g, ngải cứu 20g, cỏ bợ 30g, đường phèn 10g, tất cả rửa sạch, thái nhỏ, giã nát, thêm nước rồi gạn uống.

2. Chữa tiểu rắt, tiểu buốt có máu: Đọt non dứa dại 20g, mầm rễ cỏ gừng 20g. Sắc uống trong ngày.

3. Chữa kinh phong ở trẻ em: Đọt non dứa dại 12g, lá chua me, lá xương sông, búp mít mật, cỏ nhọ nồi, mỗi thứ 8g, nhân hạt đào 5 cái. Tất cả giã nhỏ hòa với một chén nước đun sôi để nguội, gạn lấy nước trong, thêm ít đường, uống cách 2 giờ một lần. Cứ mỗi tuổi uống một thìa cà phê.

Có thể gia giảm như sau:

– Có đờm khò khè, thêm chua me và xương sông.

– Nóng sốt nhiều thêm dứa dại và búp mít.

– Co giật, thêm dâm hôi.

– Tiểu ít, táo bón thêm đào nhân.

– Trẻ em đang bị tiêu chảy không được dùng.

4. Dùng đắp ngoài: đọt non dứa dại, lá đinh hương (lượng bằng nhau), đắp chữa đinh râu rất tốt.

Quả: dùng tươi hoặc phơi khô.

1. Chữa xơ gan, cổ trướng: quả dứa dại 200g; thân cây ráy gai 200g, vỏ cây quao nước, vỏ cây vọng cách, lá trâm bầu, lá cối xay, rễ cỏ xước, mỗi vị 50g. Có thể thêm 50g cỏ hàn the hoặc 50g cỏ tranh. Tất cả thái nhỏ, phơi khô, sắc với 400ml nước, còn 100ml uống làm 2 lần trong ngày…

2. Để chữa viêm gan mạn tính: lấy quả dứa dại 100g, chó đẻ răng cưa 50g, sắc uống ngày một thang.

Theo tài liệu nước ngoài, hạt dứa dại 9 hạt, giã nhỏ nhồi vào 1 khúc ruột già lợn, ninh thật nhừ. Ăn cái, uống nước làm một lần trong ngày, chữa bệnh đái tháo đường.

Phải thừa nhận rằng trong dân gian, quả dứa dại có tác dụng chữa bệnh gan nhưng chỉ chữa được một số loại viêm gan, một vài thể nhất định, chứ không phải bất cứ thể viêm gan nào cũng có thể dùng vị thuốc nam này. Hơn nữa, nó cũng chỉ có tác dụng chữa viêm gan cấp, mới bị và một số ít thể viêm gan mãn. Và việc sử dụng phải có sự hướng dẫn từ các thầy thuốc, nếu dùng tùy tiện khi chữa viêm gan thì cực kỳ nguy hiểm bởi ở quả dứa dại có lớp phấn trắng rất độc, nếu không bào chế đúng cách, ăn phải trong thời gian dài có thể gây ra ngộ độc, suy thận. Vì vậy, người dùng phải lưu ý điều này. Hiện nay trên thị trường đã có sản phẩm trà dứa dại được chế biến theo công nghệ hiện đại, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của Bộ Y tế là một lựa chọn tốt cho người sử dụng.

Các bài thuốc trên có thể hỗ trợ chữa trị bệnh về gan, thận. Nhưng các bạn nên nhớ rằng, những phương thuốc từ cây dứa gai chỉ có thể hỗ trợ điều trị một số bệnh nhất định chứ không phải bất cứ bệnh liên quan đến gan, thận nào cũng có thể chữa khỏi. Hãy áp dụng thông minh, kết hợp với tây y để có kết quả tốt nhất nhé.